Global Heat Alert: వాతావరణ మార్పులు ఇప్పటికే ప్రపంచ దేశాలకు పెద్ద సవాలుగా మారాయి. రికార్డు స్థాయి ఉష్ణోగ్రతలు, తీవ్రమైన వేడిగాలులు, అనూహ్య వరదలు, కరువులు, శక్తివంతమైన తుఫాన్లు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో బలపడుతున్న సూపర్ ఎల్ నినో రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఈ సంక్షోభాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసే అవకాశం ఉందని వాతావరణ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. సహజసిద్ధంగా ఏర్పడే ఈ వాతావరణ ప్రక్రియకు మానవ చర్యల వల్ల పెరుగుతున్న గ్లోబల్ వార్మింగ్ తోడవ్వడంతో ప్రపంచం మరింత తీవ్రమైన వాతావరణ విపత్తులను ఎదుర్కొనే ప్రమాదం ఉందని తాజా అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
ఎల్ నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా పెరగడం వల్ల ఏర్పడే సహజ వాతావరణ ప్రక్రియ. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలుల ప్రసరణ, వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపుతుంది. అయితే సముద్రాల్లో నిల్వయ్యే అదనపు వేడి వెంటనే భూమి వాతావరణంపై ప్రభావం చూపదు. సముద్రంలోని లోతైన పొరల నుంచి ఆ వేడి క్రమంగా వాతావరణంలోకి విడుదల కావడానికి సమయం పడుతుంది. అందుకే ఎల్ నినో ప్రారంభమైన వెంటనే కాకుండా.. ఆ తర్వాతి ఏడాది దాని ప్రభావం అత్యంత తీవ్రంగా కనిపిస్తుంది.
శాస్త్రవేత్తల అంచనాల ప్రకారం సూపర్ ఎల్ నినో ప్రభావంతో ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రతలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఒక ఏడాది ప్రపంచ చరిత్రలోనే రెండో అత్యంత వేడిగల సంవత్సరంగా.. ఆ తర్వాతి సంవత్సరం మానవ చరిత్రలోనే అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదైన సంవత్సరంగా నిలిచే ప్రమాదం ఉందని పరిశోధనలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ఇప్పటికే గ్రీన్హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాల కారణంగా భూమి అసాధారణంగా వేడెక్కుతోంది. దీనికి ఎల్ నినో ప్రభావం తోడైతే ఉష్ణోగ్రతలు మరింత ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకునే అవకాశం ఉంది.
1997-98లో నమోదైన అత్యంత శక్తివంతమైన ఎల్ నినో ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారీ నష్టాన్ని మిగిల్చింది. అనేక దేశాలు తీవ్ర కరువు, భారీ వరదలు, వ్యవసాయ నష్టాలను చవిచూశాయి. అయితే ప్రస్తుతం పరిస్థితులు అప్పటి కంటే మరింత క్లిష్టంగా ఉన్నాయి. ఎందుకంటే గత రెండు దశాబ్దాల్లో బొగ్గు, చమురు, సహజవాయువు వినియోగం పెరగడంతో కార్బన్ ఉద్గారాలు భారీగా పెరిగాయి. ఫలితంగా భూమి ఇప్పటికే చారిత్రక స్థాయిలో వేడెక్కింది. ఈ నేపథ్యంలో సహజసిద్ధమైన ఎల్ నినోకు మానవసృష్టి గ్లోబల్ వార్మింగ్ జతకావడంతో ప్రభావం మరింత తీవ్రంగా ఉండే అవకాశముందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది? : సూపర్ ఎల్ నినో కారణంగా ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో భిన్నమైన వాతావరణ పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
దక్షిణ అమెరికా, తూర్పు ఆఫ్రికా దేశాల్లో భారీ వర్షాలు, తీవ్రమైన వరదలు సంభవించే అవకాశం ఉంది.
ఆస్ట్రేలియా, ఇండోనేషియా, ఆగ్నేయాసియా ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం తగ్గి తీవ్రమైన కరువు పరిస్థితులు నెలకొనవచ్చు.
సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంతో మరింత శక్తివంతమైన తుఫాన్లు ఏర్పడి తమ సాధారణ మార్గాలను మార్చుకుని కొత్త ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.
తీవ్రమైన వేడిగాలులు, అడవి మంటలు, నీటి కొరత వంటి సమస్యలు మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
భారత్పై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది? : భారతదేశానికి అత్యంత కీలకమైన నైరుతి రుతుపవనాలపై ఎల్ నినో ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. గతంలో బలమైన ఎల్ నినో ఏర్పడిన అనేక సందర్భాల్లో దేశంలో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదైంది.
వర్షాలు తగ్గితే:
వ్యవసాయ ఉత్పత్తి తగ్గే ప్రమాదం ఉంటుంది.
తాగునీటి కొరత తీవ్రమవుతుంది.
జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు తగ్గిపోతాయి.
విద్యుత్ ఉత్పత్తి, సాగునీటి ప్రాజెక్టులపై ప్రభావం పడుతుంది.
వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అయితే భారత వర్షాకాలాన్ని హిందూ మహాసముద్ర డైపోల్ (Indian Ocean Dipole) వంటి ఇతర వాతావరణ వ్యవస్థలు కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి. అందువల్ల ప్రతి ఎల్ నినో ఏడాది ఒకే విధమైన ప్రభావం ఉంటుందని చెప్పలేము. అయినప్పటికీ బలమైన ఎల్ నినో ఏర్పడినప్పుడు ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుందని వాతావరణ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ఎల్ నినో అనేది సహజంగా సంభవించే వాతావరణ ప్రక్రియ అయినప్పటికీ, గ్రీన్హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాల కారణంగా పెరుగుతున్న గ్లోబల్ వార్మింగ్ దాని ప్రభావాన్ని మరింత తీవ్రమైనదిగా మారుస్తోంది. శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడం, పునరుత్పాదక ఇంధనాల వినియోగాన్ని పెంచడం, అడవుల సంరక్షణ, వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా వ్యవసాయం, నీటి నిర్వహణ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం వంటి చర్యలు అత్యవసరం.
ఏదేమైనా సూపర్ ఎల్ నినో కేవలం ఒక వాతావరణ సంఘటన మాత్రమే కాదు. గ్లోబల్ వార్మింగ్తో కలిసినప్పుడు అది ప్రపంచ ఆహార భద్రత, నీటి వనరులు, వ్యవసాయం, ప్రజారోగ్యం, ఆర్థిక వ్యవస్థలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అందుకే దీనిని భవిష్యత్తు వాతావరణ సంక్షోభానికి ముందస్తు హెచ్చరికగా భావిస్తూ ప్రపంచ దేశాలు సమిష్టిగా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.