Bhut Jolokia: పది లక్షల స్కోవిల్ ఘాటు.. ప్రపంచాన్ని వణికించిన భారత మిరపకాయ ఇదే.. గిన్నిస్ రికార్డ్ సాధించిన భుట్ జోలోకియా..
మిరపకాయ అంటేనే ఘాటు. కానీ ఒక మిరపకాయ మాత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా తన ఘాటుతో ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. అదే ఈశాన్య భారతానికి చెందిన భుట్ జోలోకియా. చూడటానికి చిన్నగా, ముడతలతో సాధారణ మిరపకాయలా కనిపించినా.. దీన్ని తినడం మాత్రం అంత సులభం కాదు.
Bhut Jolokia: మిరపకాయ అంటేనే ఘాటు. కానీ ఒక మిరపకాయ మాత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా తన ఘాటుతో ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. అదే ఈశాన్య భారతానికి చెందిన భుట్ జోలోకియా. చూడటానికి చిన్నగా, ముడతలతో సాధారణ మిరపకాయలా కనిపించినా.. దీన్ని తినడం మాత్రం అంత సులభం కాదు. అందుకే దీనికి ఘోస్ట్ పెప్పర్’, ‘నాగ జోలోకియా’ వంటి పేర్లు వచ్చాయి.
2007లో భుట్ జోలోకియా ఘాటును శాస్త్రీయంగా పరీక్షించినప్పుడు ఫలితం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. దీని ఘాటు స్థాయి ఏకంగా 10,01,304 స్కోవిల్ హీట్ యూనిట్లు (SHU)గా నమోదైంది. న్యూ మెక్సికో స్టేట్ యూనివర్సిటీలోని చిలీ పెప్పర్ ఇన్స్టిట్యూట్కు చెందిన శాస్త్రవేత్త పాల్ బోస్లాండ్ బృందం నిర్వహించిన పరీక్షలను రెండు స్వతంత్ర ప్రయోగశాలలు కూడా ధ్రువీకరించాయి.
మిరపకాయల ఘాటును కొలిచే ప్రమాణం స్కోవిల్ హీట్ యూనిట్. సాధారణంగా మన వంటల్లో ఉపయోగించే జలపెనో మిరపకాయల ఘాటు కొన్ని వేల SHU పరిధిలో ఉంటుంది. కానీ భుట్ జోలోకియా మాత్రం పది లక్షల SHU మార్కును దాటడం ద్వారా అప్పట్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. ఈ మిరపకాయకు అసోం, నాగాలాండ్ ప్రాంతాలతో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది. ఈశాన్య భారతదేశంలోని స్థానిక వంటకాల్లో దీనిని తరతరాలుగా ఉపయోగిస్తున్నారు. చట్నీలు, ఊరగాయలు, మసాలా పేస్టులు, మాంసాహార వంటకాల్లో ఇది ముఖ్యమైన పదార్థంగా మారింది.
అయితే భుట్ జోలోకియాను సాధారణ మిరపకాయలా ఎక్కువ మోతాదులో ఉపయోగించరు. కొద్దిపాటి మోతాదే వంటకానికి తీవ్రమైన ఘాటును అందిస్తుంది. అందుకే దీన్ని ఉపయోగించేటప్పుడు స్థానికులు కూడా జాగ్రత్తలు పాటిస్తారు.నాగాలాండ్లోని పెరెన్ జిల్లాకు చెందిన ఈ మిరపకాయను ‘నాగ కింగ్ చిలీ’ పేరుతో కూడా గుర్తిస్తారు. దీనికి భౌగోళిక సూచిక (GI) గుర్తింపు లభించడం వల్ల ఈ ప్రాంతపు ప్రత్యేక వ్యవసాయ ఉత్పత్తిగా మరింత గుర్తింపు వచ్చింది.
ఒకప్పుడు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఘాటైన మిరపకాయగా గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్లో స్థానం సంపాదించిన భుట్ జోలోకియా.. తర్వాత ఇతర మిరప రకాలు ఆ రికార్డును అధిగమించడంతో ప్రపంచ రికార్డు కోల్పోయింది. అయినప్పటికీ దాని ప్రాధాన్యం మాత్రం తగ్గలేదు. ఎందుకంటే భుట్ జోలోకియా కేవలం ఘాటు మిరపకాయ కాదు. భారతదేశంలోని ఈశాన్య ప్రాంతాల ప్రత్యేక వ్యవసాయ సంప్రదాయాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన మిరపకాయ.
చిన్నగా కనిపించే ఈ మిరపకాయలో దాగి ఉన్న పది లక్షలకుపైగా స్కోవిల్ ఘాటు.. దాని పేరు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వినిపించేలా చేసింది. అందుకే భుట్ జోలోకియా ఇప్పటికీ భారతదేశపు అత్యంత ప్రసిద్ధ ఘాటు మిరపకాయల్లో ఒకటిగా ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉంది.
(The above story first appeared on LatestLY on Aug 19, 2026 03:19 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).

