From Aadhaar to DigiLocker: డిజిటల్ పరిపాలనలో వేగంగా దూసుకుపోతున్న నేటి భారతదేశంలో.. స్మార్ట్ఫోన్ కేవలం సంభాషణలకే పరిమితం కాకుండా ప్రభుత్వ ప్రజా సేవలకు ప్రధాన ముఖద్వారంగా మారింది. పత్రాల సురక్షిత నిల్వ నుండి గుర్తింపు ధృవీకరణ వరకు పౌరుల రోజువారీ పనులను అత్యంత సులభతరం చేసే 5 ముఖ్యమైన ఉచిత యాప్ల వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. టాటా సన్స్ చైర్మన్ పదవికి చంద్రశేఖరన్ రాజీనామా.. వచ్చే కొత్త సారథి ముందు ఎన్నో సవాళ్లు..
1. మ్యాప్స్ ఆధార్ (mAadhaar): డిజిటల్ గుర్తింపు కార్డు:
అభివృద్ధి చేసినది: యూనిక్ ఐడెంటిఫికేషన్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (UIDAI).
కీలక ఉపయోగాలు: భౌతిక ఆధార్ కార్డును వెంట తీసుకెళ్లాల్సిన అవసరం లేకుండా డిజిటల్ ఆధార్ను ప్రదర్శించవచ్చు.
ప్రత్యేక ఫీచర్లు: ఆఫ్లైన్ ఇ-కెవైసి (e-KYC), క్యూఆర్ కోడ్ స్కానింగ్ మరియు మీ బయోమెట్రిక్ సమాచారాన్ని మిస్యూజ్ కాకుండా లాక్/అన్లాక్ చేసుకునే సౌకర్యం ఉంది.
2. డిజిలాకర్ (DigiLocker): కాగిత రహిత పత్రాల వాలెట్:
అభివృద్ధి చేసినది: డిజిటల్ ఇండియా కార్యక్రమం కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం.
కీలక ఉపయోగాలు: డ్రైవింగ్ లైసెన్స్, పాన్ కార్డ్, విద్యా ధృవపత్రాలు (Educational Certificates) వంటి ముఖ్యమైన పత్రాలను ఇందులో డిజిటల్గా దాచుకోవచ్చు.
చట్టబద్ధత: డిజిలాకర్లో ఉన్న జారీ చేసిన పత్రాలు అసలు కాగితాలతో సమానమైన చట్టబద్ధతను కలిగి ఉంటాయి.
3. ఉమాంగ్ (UMANG): ఒకే యాప్.. వందలాది ప్రభుత్వ సేవలు:
అభివృద్ధి చేసినది: ఎలక్ట్రానిక్స్ & ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) మరియు NEGD.
కీలక ఉపయోగాలు: కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ శాఖలకు చెందిన వందలాది సేవలు ఒకే వేదికపై లభిస్తాయి.
సేవలు: ఇపిఎఫ్ (EPF) బ్యాలెన్స్ చెకింగ్, గ్యాస్ సిలిండర్ బుకింగ్, యుటిలిటీ బిల్లుల చెల్లింపులు, ఆరోగ్య సేవలు పొందేందుకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
4. ఎం-పరివాహన్ (mParivahan): వాహన మరియు డ్రైవింగ్ రికార్డులు:
అభివృద్ధి చేసినది: రోడ్డు రవాణా మరియు రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ.
కీలక ఉపయోగాలు: డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ (DL), వాహన రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ (RC) డిజిటల్ రూపంలో నిల్వ చేసుకోవచ్చు.
ప్రయోజనం: ట్రాఫిక్ పోలీసులు తనిఖీ చేసినప్పుడు ఈ డిజిటల్ పత్రాలు చట్టబద్ధంగా చెల్లుబాటు అవుతాయి, తద్వారా జరిమానాల నుంచి తప్పించుకోవచ్చు.
5. భీమ్ (BHIM): సరళమైన, సురక్షితమైన UPI చెల్లింపులు:
అభివృద్ధి చేసినది: నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI).
కీలక ఉపయోగాలు: మొబైల్ నంబర్ లేదా UPI IDని ఉపయోగించి తక్షణమే డబ్బులు పంపడం మరియు స్వీకరించడం చేయవచ్చు.
ప్రత్యేకత: అత్యంత సురక్షితమైనది మరియు డిజిటల్ లావాదేవీలను కొత్తగా ప్రారంభించే వారికి సులభంగా అర్థమయ్యే ఇంటర్ఫేస్ను కలిగి ఉంటుంది.
ఈ యాప్లు ఎందుకు అత్యవసరం?:
ఈ డిజిటల్ సాధనాలు క్యూలలో నిలబడే శ్రమను, కాగితపు ఫైళ్ల తాకిడిని తగ్గించి ఎక్కడి నుంచైనా సేవలను పొందే వీలు కల్పిస్తాయి. పరిపాలనలో పారదర్శకతను పెంచుతూ పౌరులకు సాధికారతను అందించడంలో ఇవి కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.