Telangana Groundwater Crisis: తెలంగాణలో భూగర్భ జలాల సంక్షోభం.. 33 జిల్లాల్లో అడుగంటిన నీటి మట్టాలపై ఆందోళన.. తాజా నివేదికలో సంచలన విషయాలు..

Telangana Groundwater Crisis: తెలంగాణ రాష్ట్రంలో భూగర్భ జలమట్టాలు ఆందోళనకరంగా పడిపోతున్నాయి. రాష్ట్రంలోని 33 జిల్లాల్లోనూ గతేడాదితో పోలిస్తే ఈ ఏడాది సెప్టెంబర్‌ చివరి నాటికి నీటిమట్టాలు క్షీణించినట్లు భూగర్భ జలశాఖ గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. తక్కువ వర్షపాతం, పెరుగుతున్న నీటి వినియోగం వంటి అంశాలు భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. రాబోయే వేసవిలో తాగునీరు, సాగునీటి అవసరాలను తీర్చడం ఎలా అన్న ప్రశ్నలు ముందుకొస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా బోరుబావులపై ఆధారపడే రైతులు, పట్టణ ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలను వినియోగించే ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.

రాష్ట్ర భూగర్భ జలశాఖ 2026 సెప్టెంబర్‌ రెండో పక్షం నివేదిక ప్రకారం.. 2025 సెప్టెంబర్‌ చివరి నాటికి తెలంగాణలో భూగర్భ జలాల సగటు లోతు 4.41 మీటర్లుగా ఉంది. 2026 సెప్టెంబర్‌ చివరి నాటికి ఈ లోతు 7.52 మీటర్లకు చేరింది. అంటే ఏడాది వ్యవధిలో సగటున 3.11 మీటర్ల మేర నీటిమట్టాలు దిగువకు పడిపోయాయి. భూగర్భ జలాలు భూమి ఉపరితలం నుంచి మరింత లోతులో లభిస్తున్నాయన్నది ఈ గణాంకాల సారాంశం. దీనివల్ల బోర్ల ద్వారా నీటిని తోడుకోవడానికి అధిక శ్రమ, విద్యుత్‌ వినియోగం అవసరమయ్యే అవకాశం ఉంది.  డిగ్రీలు ఉన్నాయి.. జాబులు లేవు.. ఇండియా ఆర్థిక వ్యవస్థలో కనిపించని సంక్షోభం.. చదువు ఉన్నా ఉపాధి ఎందుకు కష్టమవుతోంది?

జిల్లాలవారీగా పరిశీలిస్తే హైదరాబాద్‌లో గతేడాదితో పోలిస్తే భూగర్భ జలమట్టం అత్యధికంగా 6.44 మీటర్ల మేర పడిపోయింది. మేడ్చల్‌ జిల్లాలో 6.29 మీటర్లు, వికారాబాద్‌లో 6.17 మీటర్లు, రంగారెడ్డిలో 5.43 మీటర్లు, మహబూబ్‌నగర్‌లో 5.24 మీటర్లు, సంగారెడ్డిలో 5.13 మీటర్ల మేర క్షీణత నమోదైంది. పెద్దపల్లి జిల్లాలో తగ్గుదల అత్యల్పంగా 1.02 మీటర్లుగా ఉంది. అయినప్పటికీ అన్ని జిల్లాల్లోనూ నీటిమట్టాలు తగ్గడం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి ఉన్నట్లు సూచిస్తోంది.

ఈ ఏడాది జూన్‌ 1 నుంచి సెప్టెంబర్‌ 30 వరకు తెలంగాణలో సాధారణంగా 741 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదు కావాల్సి ఉండగా, 616 మిల్లీమీటర్లు మాత్రమే కురిసింది. దీంతో 17 శాతం లోటు వర్షపాతం నమోదైంది. రాష్ట్రంలోని 28 జిల్లాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షాలు కురిసినట్లు గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. వర్షాలు కురిసినప్పుడు వాటిలో కొంత భాగం భూమిలోకి ఇంకి భూగర్భ జలాలను పెంచుతుంది. అయితే వర్షపాతం తక్కువగా ఉండటం, ఉపరితల ప్రవాహం ఎక్కువగా ఉండటం, నీటి వినియోగం పెరగడం వంటి అంశాలు భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణను ప్రభావితం చేస్తాయి. ఎల్‌నినో ప్రభావం వర్షపాత లోటుకు కారణమైందన్న అంశాన్ని వాతావరణ గణాంకాలతో విడిగా నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది.

రాష్ట్రంలో మొత్తం 621 మండలాలు ఉండగా, గత దశాబ్దపు సగటుతో పోలిస్తే 423 మండలాల్లో భూగర్భ జలమట్టాలు తగ్గాయి. ఇది మొత్తం మండలాల్లో దాదాపు 68 శాతం. మరో 198 మండలాల్లో మాత్రం నీటిమట్టాలు పెరిగాయి. కొన్ని మండలాల్లో క్షీణత 26.93 మీటర్ల వరకు నమోదైనట్లు నివేదిక పేర్కొంటోంది. గత దశాబ్దపు సగటుతో పోలిస్తే 20 మీటర్లకు మించిన లోతులో నీరు లభించే ప్రాంతాల విస్తీర్ణం 617 చదరపు కిలోమీటర్ల నుంచి 1,272 చదరపు కిలోమీటర్లకు పెరగడం కూడా ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణకు వర్షపు నీటి సంరక్షణ, ఇంకుడు గుంతల నిర్మాణం, చెరువుల పునరుద్ధరణ, వ్యవసాయంలో నీటి పొదుపు పద్ధతులు కీలకం. పట్టణాల్లో భవనాలపై పడే వర్షపు నీటిని భూమిలోకి ఇంకేలా చర్యలు తీసుకోవాలి. రైతులు అవసరానికి అనుగుణంగా నీటిని వినియోగిస్తూ, తక్కువ నీటితో పండించే పంటలపై కూడా దృష్టి పెట్టాలి.

భూగర్భ జలాలు ఒక్కసారిగా తగ్గిపోవు; వాటి పునరుద్ధరణకు సమయం పడుతుంది. అందువల్ల ప్రస్తుత గణాంకాలను హెచ్చరికగా తీసుకుని ప్రభుత్వం, స్థానిక సంస్థలు, రైతులు, ప్రజలు సమన్వయంతో చర్యలు చేపట్టాలి. ఇప్పటి నుంచే నీటిని పొదుపు చేయకపోతే రాబోయే వేసవిలో నీటి సమస్య మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. తెలంగాణ భవిష్యత్తు నీటి భద్రత కోసం భూగర్భ జలాల సంరక్షణను ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యతగా తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.