Nepal Floods Are a Warning: నేపాల్ వరదలు హెచ్చరిక.. హిమాలయాల్లో భారీ విపత్తు.. చైనా మెగా డ్యామ్లు భారత్కు కొత్త ముప్పా..
నేపాల్–టిబెట్ సరిహద్దు ప్రాంతంలో ఇటీవల సంభవించిన ఘోర వరదలు హిమాలయ ప్రాంతంలోని భౌగోళిక, వాతావరణ ప్రమాదాలపై కొత్త ఆందోళనలను రేకెత్తించాయి. ప్రాథమిక అంచనాల ప్రకారం హిమనదం కూలిపోవడం, అనంతరం భారీ శిథిల ప్రవాహం వరదలకు కారణమైంది.
Nepal Floods Are a Warning: నేపాల్–టిబెట్ సరిహద్దు ప్రాంతంలో ఇటీవల సంభవించిన ఘోర వరదలు హిమాలయ ప్రాంతంలోని భౌగోళిక, వాతావరణ ప్రమాదాలపై కొత్త ఆందోళనలను రేకెత్తించాయి. ప్రాథమిక అంచనాల ప్రకారం హిమనదం కూలిపోవడం, అనంతరం భారీ శిథిల ప్రవాహం వరదలకు కారణమైంది. తాజా పరిస్థితుల్లో మరో సహజంగా ఏర్పడిన సరస్సు తెగిపోవచ్చన్న హెచ్చరికలు కూడా జారీ అయ్యాయి.
ఈ విపత్తు నేపథ్యంలో టిబెట్లో యార్లుంగ్ సాంగ్పో నదిపై చైనా నిర్మిస్తున్న భారీ జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుపై భారత్లో మళ్లీ చర్చ మొదలైంది. ఈ నది అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో సియాంగ్, అనంతరం అస్సాంలో బ్రహ్మపుత్రగా ప్రవహిస్తుంది. భారీ డ్యామ్లు నీటి ప్రవాహం, పర్యావరణం, అవక్షేపాల రవాణా మరియు దిగువ ప్రాంతాల్లో వరద ప్రమాదాలపై ప్రభావం చూపవచ్చన్న ఆందోళనలు ఉన్నాయి.
నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దు వెంబడి సంభవించిన వినాశకరమైన ఆకస్మిక వరదలు హిమాలయ పర్యావరణ వ్యవస్థ ఎంతటి ప్రమాదకర స్థితిలో ఉందో మరోసారి ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాయి. హిమానీనదాలు కూలిపోయి విరుచుకుపడిన ఈ ప్రకృతి వైపరీత్యం తీవ్ర ప్రాణ, ఆస్తి నష్టాన్ని మిగిల్చిన వేళ, టిబెట్లోని యార్లంగ్ త్సాంగ్పో నదిపై చైనా నిర్మించతలపెట్టిన 60 గిగావాట్ల భారీ జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు (మెడోగ్ మెగా డ్యామ్) సురక్షితమేనా అనే కొత్త చర్చ అంతర్జాతీయంగా మొదలైంది.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన పీఠభూమి నుండి క్రిందికి ప్రవహించే అపారమైన నీటి పరిమాణాన్ని ఉపయోగించుకుని, సుమారు 100 బిలియన్ డాలర్ల వ్యయంతో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఇంధన ప్రాజెక్టును చేపట్టాలని బీజింగ్ భావిస్తోంది. బొగ్గుపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, స్వచ్ఛమైన శక్తిని ఉత్పత్తి చేయడమే తమ లక్ష్యమని చైనా చెప్తున్నప్పటికీ, ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మిస్తున్న ప్రాంతం భూభాగపరంగా తీవ్ర అస్థిరమైనది. హిమాలయాలు భూకంపాలు, కొండచరియలు విరిగిపడటం, హిమానీనదాల ఉప్పెన వంటి ప్రమాదాలకు నిలయంగా ఉన్న నేపథ్యంలో, ఇంతటి భారీ మౌలిక సదుపాయాలను ప్రకృతి వైపరీత్యాల నుండి రక్షించడం ఏ ఇంజనీరింగ్ వ్యవస్థకూ సాధ్యం కాదనే హెచ్చరికలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఈ మెగా డ్యామ్ ప్రభావం కేవలం చైనా సరిహద్దులకే పరిమితం కాకుండా, దిగువన ఉన్న భారత్, బంగ్లాదేశ్లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. టిబెట్లో ఉద్భవించే యార్లంగ్ త్సాంగ్పో నది భారతదేశంలో బ్రహ్మపుత్రగా రూపాంతరం చెంది లక్షలాది మందికి జీవనాధారంగా నిలుస్తోంది. ఇప్పటికే అరుణాచల్ ప్రదేశ్ సరిహద్దుల విషయంలో భారత్-చైనాల మధ్య వివాదాలు కొనసాగుతున్న తరుణంలో, ఎగువన ఉన్న నీటి ప్రవాహాలపై చైనాకు పూర్తి నియంత్రణ లభించడం జాతీయ భద్రతకు ముప్పుగా మారుతుందని న్యూఢిల్లీ ఆందోళన చెందుతోంది. ఏదైనా వైపరీత్యం సంభవించినా లేదా సంక్షోభ సమయాల్లో నీటి ప్రవాహాన్ని నిలిపివేసినా, దిగువ ప్రాంతాలు ఊహించని వినాశనాన్ని ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.
ప్రకృతి వైపరీత్యాలు రాజకీయ సరిహద్దులను లెక్కచేయవని ఇటీవలి వరదలు నిరూపించిన నేపథ్యంలో, చైనా ఏకపక్ష నిర్ణయాలను సవాలు చేయాల్సిన బాధ్యత అంతర్జాతీయ సమాజంపై పడింది. భారత్, బంగ్లాదేశ్లు ఉపగ్రహ పర్యవేక్షణ, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేసుకోవడంతో పాటు, చైనా నుండి పారదర్శకమైన జల డేటా మార్పిడికి ఒత్తిడి తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. భౌగోళిక సున్నితత్వాన్ని, మానవతా దృక్పథాన్ని విస్మరించి ప్రాజెక్టులను ముందుకు తీసుకెళ్తే, అది ఆసియా జలగోపురంగా పిలువబడే హిమాలయ ప్రాంతానికే కాకుండా కోట్లాది మంది ప్రజల భవిష్యత్తుకు తీవ్ర ముప్పుగా మారనుంది.